Descubra o Olha!Recife: meu passeio a pé pelo Recife Árabe e suas curiosas influências na cidade
- Danielle Lins

- 8 de out. de 2025
- 5 min de leitura
Atualizado: 26 de nov. de 2025
Você sabia que a Prefeitura do Recife tem um programa que oferece passeios gratuitos pela cidade toda semana? Pois é! Eu me aventurei a conhecer o Olha!Recife, um projeto incrível da Secretaria de Turismo e Lazer do Recife que convida moradores e visitantes a redescobrirem a capital pernambucana sob novos olhares.
Para a minha primeira experiência, escolhi o passeio a pé “Recife Árabe”, que apresenta a influência da cultura árabe na história, arquitetura e nos costumes da cidade.
A presença árabe no Recife
A diversidade cultural do Recife é resultado da passagem de vários povos, e os árabes deixaram marcas profundas que vão muito além da culinária.
Você sabia, por exemplo, que o nome Recife tem origem árabe? Assim como as palavras “alfaiate” (de al-fayyat), “alface” (de al-fasa), “algodão” (de al-qutun), “almofada” (de al-muhadda), “alambique” (de al-inbīq), “almirante” (de amīr al-bahr), “alpaca” (de al-paca), “armazém” (de al-makhāzin), “azulejo” (de al-zulayj), “açúcar” (de as-sukkar), “arroz” (de ar-ruzz), “café” (de qahwa), “chafariz” (de ṣihrīj), “laranja” (de nāranj), “xarope” (de šarāb), “zero” (de ṣifr), “açafrão” (de az-zaᶜfarān), “álcool” (de al-kuḥul), “azar” (de az-zahr), “garrafa” (de garrāfah) entre outras.
Outras influências estão em muitos detalhes do nosso dia a dia, basta observar com um olhar atento e curioso:
Arquitetura: o uso de azulejos vem do árabe al-zuleycha, que significa “pequena pedra polida”.
Música: o pandeiro, tão presente no Nordeste, tem origem no Oriente Médio.
Costumes: o hábito de pechinchar nos mercados e a negociação paciente vêm da tradição comercial árabe.
Religião: o Recife abriga a primeira mesquita da América Latina, a Mesquita Brasil, inaugurada em 1929.
Construção e ventilação: pátios internos, visíveis no Engenho Massangana e em conventos como o de Santo Antônio, e estruturas rendilhadas, como os muxarabis (painel de madeira rendilhado), inspiraram o cobogó, criação pernambucana.
Culinária: pratos como kibe, esfiha, charuto, hummus e falafel se tornaram parte da mesa recifense, além do uso generoso de especiarias como pimenta, noz-moscada e canela, e do azeite. Sem falar da tradição árabe de compartilhar a comida, influenciando os costumes locais.
Como participar dos passeios
O Olha!Recife disponibiliza roteiros diferentes a cada semana, e o cadastro é simples: basta acessar o site oficial, fazer login com sua conta Conecta Recife ou GOV.BR, selecionar a data e preencher seus dados (nome, CPF, telefone, e-mail, cidade e estado).Você receberá um e-mail de confirmação, e pronto, é só comparecer no dia marcado!
Os passeios acontecem geralmente às quartas, sextas e nos fins de semana, e há várias modalidades:
🚶♀️ Olha!Recife a Pé - Passeio caminhando pelos principais atrativos do Recife.
🚌 Olha!Recife de Ônibus - Realizado aos sábados, em um ou dois ônibus de turismo, conduzido por guias credenciados no Ministério do Turismo, que apresentam a história e a cultura da cidade.
🚲 Olha!Recife Pedalando - Passeio de bicicleta que percorre roteiros da cidade, conduzido por um guia de turismo, permitindo vivenciar os atrativos turísticos ao longo do percurso.
⛵ Olha!Recife no Rio - Passeio que sensibiliza a comunidade recifense quanto ao cuidado com a cidade, à importância do rio Capibaribe e à história da formação da Várzea do Capibaribe e dos engenhos que deram origem aos bairros das zonas Norte e Oeste.

Minha experiência no Recife Árabe
No dia e horário marcados, cheguei com minha mãe à Praça do Arsenal, em frente ao Paço do Frevo. O ponto tradicional de encontro é o Posto de Informações Turísticas, vá direto para lá e aguarde o(a) guia.
A guia do dia foi Cristina Schirmer, uma profissional superatenciosa e apaixonada pelo que faz. O roteiro exato só é informado no dia do passeio, já que o site oficial não disponibiliza (e está um pouco desatualizado, um dos pontos negativos).
Normalmente, o passeio segue em direção à Basílica do Carmo, passa pela Estátua do Mascate, Camboa do Carmo (becos), proximidades do Mercado de São José, Ponte da Boa Vista, onde é possível observar a cúpula da Casa da Cultura, Rua da Imperatriz, Praça Maciel Pinheiro e encerra no Centro Islâmico do Recife, na Rua da Glória, no bairro da Boa Vista.
Nesse percurso, é possível observar construções, lojas e armarinhos com influência árabe, como a tradicional Irmãos Haluli, localizada na Rua de Santa Rita, no bairro de São José, uma loja conhecida pelas essências, frascos, artesanato, confeitaria e embalagens. Eles estão entre os primeiros comerciantes do Recife.
Como o grupo era pequeno, apenas três pessoas, todas moradoras locais, Cristina optou por adaptar o roteiro e nos levar diretamente ao Centro Islâmico do Recife, agendado para às 15h.
Durante o trajeto, ela explicou como se deu essa influência árabe, citando as casas conjugadas com portas e janelas lado a lado como reflexo da interferência árabe na organização urbana. Também destacou que a cúpula abobadada da Basílica do Carmo remete à arquitetura islâmica.
Visita ao Centro Islâmico do Recife
Fomos recebidas com muita gentileza pelo diretor de Cultura, Amadou Toure, natural do Senegal e há 25 anos no Brasil, e pela professora Kátia Marinhyoo, secretária do Departamento Feminino.
Conversamos sobre os pilares do islamismo, o significado do Alcorão e os preconceitos que ainda cercam a religião. De acordo com Amadou Toure, o Senegal tem 95% da população muçulmana, mas é considerado um país laico.

Kátia explicou sobre as orações diárias, o valor da caridade (Zakat) e as duas principais festas religiosas: o Ramadã e a Festa do Sacrifício (Eid al-Adha), e também compartilhou os projetos que o grupo de mulheres do Centro Islâmico conduz voltados à religião, cultura e educação.
Ao final da visita, ainda ganhamos dois livros: “A Mensagem do Islã” e “Muhammad, o Mensageiro de Deus”, um gesto de acolhimento e partilha.
O Centro Islâmico do Recife, fundado em 1997, é um espaço aberto ao diálogo e à troca cultural. Recebe visitas de estudantes, pesquisadores e pessoas interessadas em conhecer mais sobre o islamismo e suas tradições.
Instagram: @centroislamicodorecife
Facebook: Centro Islâmico do Recife
Instagram alternativo: @islamrecife
Por que o Olha!Recife vale a pena
O Programa de Sensibilização Turística tem o propósito de fortalecer o sentimento de pertencimento, valorizar as tradições culturais e estimular o turismo sustentável na cidade.Além de gratuito, é uma forma de redescobrir o Recife com outros olhos, o que, para mim, é o verdadeiro sentido de viver aqui.
Eu, como cristã, achei a experiência muito interessante. Foi uma oportunidade de conhecer uma religião diferente, entender seus princípios e admirar o quanto podemos aprender uns com os outros quando o respeito e a curiosidade se encontram.
Um beijo,
fique com Deus e até o próximo post!
Gostou desse conteúdo?
Clique no coração ao lado, deixe seu comentário e compartilhe com mais pessoas!




https://de88.toys/ hôm trước mình lướt thấy ai đó nhắc nên bấm vào xem thử cho biết thôi. Mình không ngồi chọn gì hay đọc kỹ nội dung, chủ yếu xem giao diện họ làm ra sao. Cảm giác đầu tiên là trang nhìn khá dễ thở, không bị nhồi chữ dày đặc nên kéo xuống cũng nhẹ nhàng. Mình thích kiểu họ chia thông tin theo từng khối rõ ràng, nhìn lướt là biết phần nào đang nói về gì chứ không phải đoán mò. Với lại thanh menu đặt khá lộ, chuyển qua lại mấy mục cũng nhanh, không phải tìm hoài. Nói chung trải nghiệm lướt ổn vì bố cục dạng block và menu nhóm mục nhìn rất…
trực tiếp bóng đá mình thấy nhiều người nhắc quá nên cũng bấm vào nghía thử cho biết. Không phải kiểu ngồi đọc kỹ từng mục đâu, mình chỉ xem giao diện có dễ nhìn và dễ thao tác không thôi. Vừa vào là thấy trang sắp xếp khá gọn, khoảng trắng vừa đủ nên nhìn không bị rối mắt. Mình thích nhất là phần thông tin để dạng bảng cột, liếc cái là nắm được ý chính, khỏi phải kéo qua một đoạn chữ dài. Thanh menu cũng đặt ngay chỗ dễ thấy nên đổi qua lại mấy phần nhanh, không bị lạc hay phải bấm nhiều bước. Nói chung lướt vài phút là quen tay, vì các khối…
This page felt pretty chill to read—no walls of text, just quick bits that make sense right away. I didn’t have to hunt around to figure out what the site was trying to tell me, which is honestly rare. Somewhere in the middle I ended up clicking into Drift Boss and it loads fast and gets you playing immediately, and the one-button thing is exactly as simple as it sounds. After a couple runs you realize it’s more about timing than anything, but the site doesn’t overexplain it. I also liked that it stays clean and readable on my screen without feeling cramped. The headings stand out, and the “How to Play” section is set up as a clear little…
https://huongnghiep24h.com/ bữa mình thấy bạn share nên bấm vô xem thử cho biết, kiểu tò mò thôi chứ không định đọc sâu. Vào cái là thấy họ làm phần kèo bóng đá trực tuyến dạng bảng nhìn khá “đã”, chia cột rõ nên lướt nhanh vẫn bắt được thông tin chính, không bị chữ dính tùm lum. Mình cũng để ý mấy tỷ lệ kèo được cập nhật theo các trận trong ngày nên cảm giác trang này sống, không phải kiểu để bài rồi bỏ đó. Kéo xuống thì các khối nội dung tách ra gọn gàng, nhìn đỡ mệt mắt. Nói chung mình thích nhất cái bảng tỷ lệ hiển thị theo cột (cả trận/hiệp 1) nhìn ngay…